Tijdens t e r r i t o r i o waanden we ons afgelopen week even in Spanje. De zon leek net iets harder te schijnen, de Lakensestraat rook naar hartige tortilla en de rollende r’en… rolden.
t e r r i t o r i o gaat op zoek naar artistieke verrassingen buiten grote steden als Madrid en Barcelona, want Spanje bestaat uit zóveel meer. Elke regio van de zeventien autonome gebieden heeft eigen inventieve kunstencentra en artiesten, diep verweven met hun omgeving. Het vierdaagse festival — vol lezingen, toonmomenten en drie voorstellingen uit het Spaanse kunstenveld — wordt georganiseerd door KVS en Europalia. Elke dag wordt één regio ge(re)presenteerd door artiesten en collectieven.
Mestizo Arts Platform/WIPCOOP, KVS en Le BAMP slAgen de handen in elkaar (28.11)
Met 3 x LECTURES op het programma verwelkomen we tijdens T e r r i t o r i o verschillende kunstenaars met wie we de afgelopen jaren een warme band hebben opgebouwd. Via stadsdramaturg Gerardo Salinas (KVS) leerden we Denise Duncan (Tinta Negra) en haar praktijk geleidelijk kennen: van een eerste ontmoeting in Barcelona tot haar deelname als internationale gast tijdens WIPCOOP 2023 en Proximamente in 2024. MAP nodigde haar uit voor een residentie bij partner Le BAMP,. Op vrijdag deelde ze de eerste stappen van haar onderzoek. Ook Kristin Rogghe (Es Clot d’en Font / Art Dance Center), met wie we vanuit haar (voormalige) rol als stadsdramaturge bij KVS al jarenlang fijn samenwerken, trok een week de repetitieruimte in bij Le BAMP om te werken aan Kristin no te por. Na 3 jaar Mallorca maakt ze zich terug kenbaar in Brussel, gevoed door nieuwe inzichten. En op uitnodiging van KVS lichtten Adria Girona en Andrea Pellejero (Monte Isla / Això al poble no li agradarà) hun artistieke praktijk, initiatieven en collectief toe.
Krachtige bottom-up benaderingen: initiatieven die wortelen in gemeenschap, verbinding en lokale ecosysteemkracht. Elk van hen onderzoekt op een eigen manier hoe artistieke praktijken kunnen ontsnappen aan ingesleten structuren, hoe macht werkt en hoe verbeelding nieuwe ruimtes kan openen waar andere vormen van leven en creatie mogelijk worden.
Kwetsbaarheid als kracht
Denise Duncan deelt waar ze staat met haar onderzoek My Hair My Territory waarin persoonlijke verhalen rond schoonheidsnormen, haar en zelfbeeld blootleggen hoe diep culturele verwachtingen kunnen snijden: de wens om “zo mooi te zijn als Barbie”, de jarenlange strijd tegen natuurlijk haar, het afscheren ervan als statement. De Afro-kam wordt een tool, een wapen, een symbool van zelfliefde. Denise sprak over de missie en visie van Tinta Negra, over structureel en institutioneel racisme, en over de traagheid en pijn die activisme vaak vergezellen. Een oproep om macht bewust in te zetten, zodat groepen met minder privileges écht kunnen deelnemen aan verandering.
Buiten het comfort, voorbij het bekende
Adria Girona & Andrea Pellejero van Monte Isla fileren de tegenstrijdigheden van een kapitalistisch kunstenlandschap dat vaak slechts enkele structuren voedt — zoals in Girona, waar één festival bijna alle middelen opslorpt. Hun werk creëert plekken voorbij de gebruikelijke ervaring: antropomorf, oncomfortabel, beweeglijk. Een gesprek over het imposter-syndroom, over poppen en objecten als verlengstukken van choreografie, en over de nood aan nieuwe circuits waar hybride praktijken kunnen ademen, ook wanneer ze nog niet begrepen worden. Kunst hoeft niet in een binair raster van “mooi of niet mooi” te passen. Hun visie op een jong, democratisch festival met eerlijke middelenverdeling belichaamt precies dat: een ruimte waar andere artistieke logica’s mogelijk worden.
Dromen als dramaturgische kennis
Kristin Rogghe verbindt haar dramaturgische achtergrond met een onderzoek naar droomlogica, collectief onderbewuste en oude vormen van wijsheid. Hoe kunnen we zorg dragen voor een stervend paradigma zodat iets nieuws kan ontstaan? Met dream dramaturgy verkent ze creatie vanuit de droomstaat: vloeibare grenzen, belichaamde inzichten, dromen uitnodigen als vorm van co-creatie. In plaats van een thema strak te regisseren, pleit ze voor een tussenruimte die mag ontstaan. Een practice die kwetsbaar, spiritueel en verrassend precies aanvoelt voor de eerste fasen van een creatieproces. Pegah Khoei en Tomeu Gomila van Es Clot d’En font lichtten toe hoe hun plek temidden van nowhere ruimte maakt voor ancestral en communal retreats, residenties, creatie …
Alle presentaties uiten een verlangen naar andere manieren van weten en maken. Een uitnodiging om macht te herdenken, om ruimte radicaal anders te verdelen, om het intuïtieve en het dromende terug te brengen in artistieke processen.
t e r r i t o r i o werd zo een plek waar nieuwe perspectieven zacht maar vastberaden naar voren schoven.
Team MAP voorzag na deze lecture performances een lunch in thema(!) met tortilla, empanada, salada russa, pasta pesto en heerlijke cake. De ruimte namen we op zijn MAPs onder handen en toverden een pop-up restaurantje tevoorschijn. Het was niet alleen fijn om samen met team Le BAMP de ruimtes in te richten, te schuiven met tafels en stoelen, te tekenen op en naast de tafels … “in-between” bij een heerlijke lunch, vloeiden de gesprekken alle kanten van de ruimtes op! Er werd duidelijk genoten én ge-bond. Zalig!
Merci aan iedereen die bijdroeg aan deze fijne dag in dit mooie festival.
- Merci KVS — met een extra shout-out naar Lorenzo, Gerardo en Cecilia!
- Merci Le BAMP — voor het warme & open onthaal, het delen van jullie huis & fijne energie met de artiesten, als partner en met het publiek
- Merci aan de artiesten: Denise, Adrià, Andrea, Kristin, Pegah en Tomeu!
- En merci aan iedereen die er was: voor jullie enthousiasme, energie en support voor de Spaanse territoria.
Hasta luego x
Wil je meer weten over de artiesten en collectieven die vrijdag presenteerden?
Catalonia
Tinta Negra brengt zwarte performers en theatermakers samen om nieuwe verhalen te creëren, geworteld in creatieve autonomie en Afro-gecentreerde perspectieven. Het collectief, opgericht door Denise Duncan, herovert waardige representatieruimtes met werken als Títuba, bruixa, negra i ramera en #nosomunhashtag.
Denise Duncan, een Costa Ricaans-Catalaanse schrijver en regisseur, verbindt in haar werk artistieke creatie met activisme. Met meer dan twintig premières en tal van prijzen slaat ze bruggen tussen theater, feminisme en dekoloniaal denken.
Monte Isla (Adrià Girona, Andrea Pellejero, Rut Girona) ontwikkelt een praktijk rond landschap en scenische tijd, waarin het niet-menselijke op scène wordt verkend. Ze zijn de oprichters van Això al poble no li agradarà, een festival dat de podiumkunsten decentraliseert in de regio Girona.
Andrea Pellejero en Adrià Girona, beiden opgeleid aan het Institut del Teatre, bewegen zich tussen theater, objecten en geluid, met werken als Un cuerpo sin talento (Grec Festival 2024).
Balearen
Es Clot d’En Font is een artistiek en ecologisch toevluchtsoord op Mallorca, waar kunst, natuur en welzijn samenkomen. De plek biedt residenties, workshops en retraites die creativiteit en verbinding met het land stimuleren.
Kristin Rogghe, een Brusselse dramaturg en kunstenaar, verweeft podiumkunst met droomwerk in haar “dream dramaturgy”. Vanuit haar basis op Mallorca onderzoekt ze regeneratie en intuïtieve co-creatie via een samenwerkende, transdisciplinaire praktijk.
Andalucia: Box Levante | Ahmed Ben Attia y Los Voluble | Canarias: LAV-C | Aleksandar Georgiev Castilla-La Mancha: Festival Paisaje| Joaquín Collado Cataluña: Tinta Negra | Denise Duncan | Aixiò al poble no li agradarà | Monte Isla Extremadura: CRAC | Juan Carlos Panduro Galicia: Residencias Paraíso | Crís Balboa Madrid: Osikán, vivero de creación | José Ramón Hernandez Navarra: Festival Arbola | Isabel Ferreira & Monika Aranda, AzkonaToloza País Vasco: Azala | Iara Solano Valencia: Dansa València | Inka Romani | La Rioja FITLO | Andrea Pellejero - Las Huecas Islas Baleares Es Clot d'en Font | Kristin Rogghe ... With partner AirEuropa
