Het Altaar van Antwerpen is een interactieve installatie die uitnodigt tot reflectie over wat verlies, herinnering en verbondenheid vandaag betekenen in de stad. Ze is geïnspireerd op precolumbiaanse tradities uit Latijns-Amerika, die al bestonden vóór de komst van de Europeanen. Vooral in Mexico leeft deze traditie nog sterk voort: tijdens Día de los Muertos worden altaren opgebouwd om overleden dierbaren te herdenken en hen symbolisch opnieuw onder ons te brengen. Zo wordt de dood minder definitief en ontstaat ruimte voor herinnering, ontmoeting en verbondenheid.
Sinds 2011 nodigt Mestizx Collectief jaarlijks kunstenaars, bewoners en bezoekers van Antwerpen uit om een nieuwe laag aan het altaar toe te voegen. Via artistieke bijdragen en participatieve workshops groeit de installatie elk jaar verder uit tot een gedeeld stadsmonument waarin persoonlijke verhalen, herinneringen en rituelen samenkomen. Het Altaar van Antwerpen gaat sinds 2013 ook jaarlijks in dialoog met een traditioneel Mexicaans altaar, opgetrokken door een organisatie aangeduid door de Mexicaanse ambassade.
Het Altaar helpt Antwerpenaren stil te staan bij wie en wat voor hen van betekenis is (geweest). Het biedt een plek om dierbaren, gevoelens en bijzondere momenten opnieuw op te roepen en te ervaren dat de band met hen blijft voortbestaan.
Sinds 2017 maakt het Altaar deel uit van de collectie van het MAS (Museum aan de Stroom). Deze installatie staat in een relatie van dialoog en spanning met de collectie precolumbiaanse objecten van Dora en Paul Janssen Arts. Beiden vertellen op verschillende manieren over Latijns-Amerika. Bij de installatie is een catalogus beschikbaar die de verschillende betekenislagen en bijdragen doorheen de jaren documenteerde. Tot 2024 organiseerde Mestizx Collectief samen met het MAS jaarlijks een feestelijk event rond het groeiende Altaar.
In 2019 werd het opgenomen in het Register van inspirerende voorbeelden rond immaterieel erfgoed in Vlaanderen als één van de praktijkvoorbeelden die tonen hoe immaterieel erfgoed op een duurzame en participatieve manier kan worden doorgegeven.
Gastartiesten & Performers door de jaren heen:
Aimée Zito Lema, Alex Cordova, Bárbara Echevarría, Bart Boudewijns (aka SMOK), Cuauthemoc Garmendia, Elizabeth Carrazco, Elli Severino Fernandes, Gea Zazil, Gerardo Salinas, Israel Alonso, Javier Perugachi, Joana Rossi, Juan Carlos Bonifaz, Lucila Guichón, Michiel Mels, Mike De Ridder, Nicolas Delalieux, Patricia Lopez, Yentl De Werdt
Institutionele Partners:
Het MAS (Museum aan de Stroom), De Mexicaanse Ambassade, Permeke Bibliotheek, Rataplan, Arenbergschouwburg, KVS (Brussel), De Studio Antwerpen en Mundana vzw.
